پیش‌آمدگی ساختمان در گذرگاه‌های شهری ایران: راهنمای جامع قوانین، ضوابط و ملاحظات طراحی

۱. مقدمه: تعریف مرزهای پیشروی در کالبد شهری

در چشم‌انداز متراکم شهرهای معاصر ایران، استفاده بهینه از فضا به یک اصل بنیادین در معماری و ساختمان‌سازی تبدیل شده است. یکی از رایج‌ترین راهکارها برای افزایش فضای مفید، اجرای «پیش آمدگی» یا «کنسول» است. این عنصر معماری و سازه‌ای، که به آن «طره» نیز گفته می‌شود، به بخشی از ساختمان اطلاق می‌گردد که از طبقه اول به بالا، فراتر از نمای اصلی بنا و بدون اتکای مستقیم به ستون از روی زمین، به سمت معبر یا فضای باز پیشروی می‌کند. پیش‌آمدگی صرفاً یک عنصر تزئینی نیست، بلکه بخشی عملکردی و سازه‌ای از بنا است که مساحت آن در زیربنای کل ساختمان محاسبه می‌شود و تأثیر مستقیمی بر اقتصاد پروژه و سیمای شهری دارد.  

تمایز کلیدی: “پیش‌آمدگی” در برابر “پیشروی طولی”

درک تفاوت میان دو مفهوم «پیش‌آمدگی» و «پیشروی طولی» برای انطباق با قوانین و تدوین استراتژی طراحی، امری حیاتی است. این دو اصطلاح که غالباً به اشتباه به جای یکدیگر به کار می‌روند، از نظر حقوقی، فنی و شهرسازی کاملاً مجزا هستند:

• پیش‌آمدگی (کنسول): این نوع پیشروی، تجاوز کنترل‌شده‌ی بخشی از ساختمان به فضای عمومی (خیابان یا کوچه) یا فضای باز داخل ملک (مانند حیاط) است. قوانین حاکم بر آن، مانند حداقل ارتفاع و حداکثر عمق، مستقیماً با حقوق عمومی، ایمنی عابران و وسایل نقلیه و حفظ کیفیت فضای شهری مرتبط است.  
• پیشروی طولی: این نوع پیشروی، ساخت‌وساز در محدوده مالکیت خصوصی و معمولاً در امتداد طول زمین (عموماً به سمت حیاط) است. ضوابط آن تابع قوانین «سطح اشغال» بوده و اغلب به ۶۰% طول زمین به علاوه ۲ متر مازاد محدود می‌شود. در این حالت، دغدغه‌ی اصلی قانون‌گذار، تنظیم روابط بین همسایگان مجاور، به‌ویژه در خصوص مسائلی مانند سایه‌اندازی و حفظ حریم خصوصی است.  

این تمایز قانونی، بازتاب‌دهنده یک تنش بنیادین در شهرسازی ایران است: تضاد میان به حداکثر رساندن منافع خصوصی در یک قطعه زمین و حفاظت از کیفیت حوزه عمومی. «پیشروی طولی» امتیازی است که در محدوده خصوصی به مالک داده می‌شود و تعارضات آن ماهیتی «خصوصی-خصوصی» دارد که شهرداری در آن نقش میانجی را ایفا می‌کند. در مقابل، «پیش‌آمدگی» یک ورود کنترل‌شده به حریم عمومی است و تعارضات آن ماهیتی «خصوصی-عمومی» دارد. این تفاوت صرفاً واژگانی نیست، بلکه مبنای صلاحیت قانونی و رویکرد نظارتی شهرداری‌ها را تشکیل می‌دهد.

اهمیت ضوابط: تلاقی حقوق عمومی، اقتصاد ساختمان و سیمای شهری

قوانین و مقررات مربوط به پیش‌آمدگی در نقطه تلاقی سه حوزه مهم قرار دارند: حقوق عمومی، اقتصاد ساختمان و زیبایی‌شناسی شهری. از یک سو، این ضوابط با تعیین محدودیت‌ها، از حقوق شهروندان برای دسترسی به نور، هوا، فضای باز و عبور و مرور ایمن محافظت می‌کنند. از سوی دیگر، با اجازه دادن به پیشروی محدود، به سازندگان امکان می‌دهند تا متراژ مفید و در نتیجه ارزش اقتصادی ملک را افزایش دهند. در نهایت، این قوانین ابزاری در دست مدیران شهری برای شکل‌دهی به جداره‌های شهری، ایجاد نظم بصری و جلوگیری از آشفتگی در سیمای شهر هستند. درک این توازن سه‌گانه برای تحلیل چرایی و چگونگی این مقررات ضروری است.  

۲. چارچوب ملی: الزامات پیش‌آمدگی در مقررات ملی ساختمان

پیش از ورود به ضوابط خاص هر شهر، لازم است چارچوب قانونی مادر که بر تمام ساخت‌وسازهای کشور حاکم است، مورد بررسی قرار گیرد. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان با عنوان «الزامات عمومی ساختمان»، به‌عنوان استاندارد پایه، حداقل‌هایی را برای پیش‌آمدگی‌ها تعیین می‌کند که تمام ضوابط شهرداری‌ها باید از آن تبعیت کرده و نمی‌توانند آن را نقض کنند. این مقررات، رویکردی عمدتاً بازدارنده دارند؛ یعنی بیش از آنکه بگویند چه باید کرد، مشخص می‌کنند که چه کارهایی ممنوع است. این رویکرد، یک کف ایمنی و حقوقی غیرقابل تخطی در سراسر کشور ایجاد می‌کند و جزئیات بیشتر را به طرح‌های تفصیلی محلی واگذار می‌نماید.  

شروط بنیادین برای اجرای پیش‌آمدگی

مبحث چهارم، چندین شرط اساسی و غیرقابل‌مذاکره را برای هرگونه پیش‌آمدگی به سمت معابر عمومی وضع کرده است:

• قانون ارتفاع ۳.۵ متر: هرگونه پیش‌آمدگی مسقف (کنسول) باید دارای حداقل ارتفاع آزاد ۳.۵ متر از بالاترین نقطه کف تمام‌شده معبر باشد. این قانون برای تضمین عبور ایمن عابران پیاده و وسایل نقلیه، به‌ویژه خودروهای امدادی مانند ماشین‌های آتش‌نشانی، وضع شده است.  
• ممنوعیت در معابر کم‌عرض و بزرگراه‌ها: احداث کنسول در معابری با پهنای کمتر از ۱۲ متر و همچنین در حاشیه بزرگراه‌ها مطلقاً ممنوع است. این ممنوعیت با هدف تأمین دید کافی برای رانندگان، جلوگیری از ایجاد «اثر دره‌ای» (Canyon Effect) که فضا را تنگ و تاریک می‌کند، و حفظ ایمنی ترافیکی در شریان‌های پرسرعت شهری اعمال می‌شود.  
• ضوابط پیش‌آمدگی‌های جزئی: قانون‌گذار با درک ضرورت‌های معماری، استثنای کوچکی قائل شده است. عناصری مانند لبه کف پنجره، قرنیز، لوله‌های آب باران و نیم‌ستون‌های چسبیده به دیوار، در صورتی که در ارتفاعی کمتر از ۳.۵ متر قرار داشته باشند، مجازند حداکثر تا ۱۰ سانتی‌متر در معبر عمومی پیشروی کنند. این بند، ضمن حفظ محدودیت‌های اصلی، از بروز مشکلات اجرایی برای جزئیات نما جلوگیری می‌کند.  

ممنوعیت‌های عمومی و فراگیر

مقررات ملی ساختمان همچنین مجموعه‌ای از ممنوعیت‌های کلی را تعریف می‌کند که در تمام شرایط لازم‌الاجرا هستند:

• تعبیه هرگونه لوله‌کشی و کانال‌کشی تأسیساتی در جداره خارجی پیش‌آمدگی ممنوع است.  
• هیچ بخشی از ساختمان نباید به داخل حیاط‌های خلوت محصور (پاسیو) که برای نورگیری و تهویه تعبیه شده‌اند، پیش‌آمدگی داشته باشد.  
• هرگونه پیش‌آمدگی زیرزمین و اجزای ساختمانی آن به خارج از محدوده مالکیت و در معابر عمومی ممنوع است.  

این چارچوب ملی، یک سلسله‌مراتب قانونی روشن ایجاد می‌کند. سازندگان ابتدا باید این الزامات بنیادین و جهانی را برآورده سازند و سپس به سراغ قوانین متغیر و جزئی‌تر شهرداری محل خود بروند. این ساختار توضیح می‌دهد که چرا برخی قوانین در تمام شهرها یکسان هستند، در حالی که برخی دیگر تفاوت‌های چشمگیری با یکدیگر دارند.

۳. ضوابط شهری در عمل: تحلیل تطبیقی کلان‌شهرها

با وجود چارچوب ملی یکسان، شهرداری‌های کلان‌شهرهای ایران بر اساس طرح‌های تفصیلی، ملاحظات تاریخی، و رویکردهای مدیریتی خود، ضوابط متفاوتی را برای پیش‌آمدگی ساختمان‌ها تدوین کرده‌اند. این تفاوت‌ها نشان‌دهنده اولویت‌های گوناگون هر شهر، از حفظ بافت تاریخی گرفته تا کنترل سیمای مدرن شهری است.

تهران: پایتخت ضوابط مدون

شهرداری تهران به‌عنوان پایتخت، یکی از مدون‌ترین و پرارجاع‌ترین مجموعه‌های ضوابط را در این زمینه داراست که الگوی بسیاری از شهرهای دیگر نیز بوده است:

• سیستم پلکانی مبتنی بر عرض گذر: ضوابط تهران بر اساس یک سیستم پلکانی ساده و مبتنی بر عرض گذر (شامل مجموع عرض سواره‌رو و پیاده‌روها پس از اصلاحی) تعریف شده است :
  • گذر با عرض کمتر از ۱۲ متر: احداث کنسول ممنوع است.
  • گذر با عرض ۱۲ تا ۲۰ متر: حداکثر عمق کنسول مجاز ۸۰ سانتی‌متر است.
  • گذر با عرض بیش از ۲۰ متر: حداکثر عمق کنسول مجاز ۱.۲ متر است.  
• قانون ویژه پخ در تقاطع‌ها: برای املاک واقع در تقاطع دو گذر (املاک نبش)، قانون ویژه‌ای وجود دارد. پیش‌آمدگی روی پخ (کنج پخ‌خورده ساختمان) در تمامی گذرها تا عمق ۱.۵ متر مجاز است. این قانون با هدف ایجاد فضایی تعریف‌شده‌تر و کاربردی‌تر در تقاطع‌ها و بدون به خطر انداختن دید رانندگان تدوین شده است.  
• مصوبه شورای عالی شهرسازی: لازم به ذکر است که بر اساس مصوبه‌ای در سال ۱۴۰۰، شورای عالی شهرسازی و معماری ایران احداث کنسول در معابر شهرهای استان تهران (به استثنای شهر تهران) را ممنوع اعلام کرد. این مصوبه نشان‌دهنده ماهیت پویا و گاه محدودشونده این قوانین است.  

اصفهان: ملاحظات بافت تاریخی

ضوابط اصفهان شباهت‌هایی با تهران دارد اما با توجه به اهمیت حفظ بافت تاریخی، محدودیت‌های بیشتری را اعمال می‌کند:

• مقایسه با تهران: برای گذرهای با عرض ۱۲ تا ۲۰ متر، عمق مجاز پیش‌آمدگی مشابه تهران (۸۰ سانتی‌متر) است. اما برای گذرهای با عرض بیش از ۲۰ متر، اصفهان با اجازه پیشروی تا حداکثر ۱ متر، سخت‌گیرانه‌تر از تهران (۱.۲ متر) عمل می‌کند.  
• ضوابط خاص: در برخی موارد، حداقل ارتفاع پیش‌آمدگی در اصفهان ۴ متر تعیین شده که فراتر از حداقل ملی (۳.۵ متر) است. مهم‌تر از آن، احداث هرگونه پیش‌آمدگی در محورها و گذرهای تاریخی مشخص (مانند محور چهارباغ) برای حفاظت از منظر و هویت تاریخی شهر ممنوع است.  

مشهد: حاکمیت کمیته نما

مشهد رویکردی متفاوت و کیفی‌نگر را در پیش گرفته است. در این شهر، بیش از آنکه اعداد و ارقام خشک حاکم باشند، تصمیم‌گیری نهایی به نهادی تخصصی به نام «کمیته نما» واگذار شده است :  

• رویکرد کیفی به جای کمی: سازندگان موظفند نقشه‌های دقیق نما را برای بررسی و تأیید به این کمیته ارائه دهند. کمیته با در نظر گرفتن هماهنگی با بافت مجاور، کیفیت مصالح و زیبایی‌شناسی طرح، در مورد ابعاد و شکل پیش‌آمدگی تصمیم‌گیری می‌کند.  
• محدودیت‌های خاص نما: در مشهد، ضوابط زیبایی‌شناختی مشخصی نیز وجود دارد؛ برای مثال، استفاده از نمای تمام شیشه در ساختمان‌های مسکونی مجاز نیست و سطح شیشه نباید از ۴۰% کل نما بیشتر شود. این قوانین مستقیماً بر نحوه طراحی و ادغام کنسول در نمای کلی ساختمان تأثیر می‌گذارند.  

تبریز: معیارهای متفاوت

ضوابط تبریز در برخی موارد تفاوت‌های قابل‌توجهی با مقررات ملی و سایر کلان‌شهرها نشان می‌دهد:

• قوانین برای معابر باریک‌تر: برخلاف ممنوعیت سراسری در معابر زیر ۱۲ متر، طرح تفصیلی تبریز برای گذرهای باریک‌تر نیز قوانینی وضع کرده است؛ مثلاً پیش‌آمدگی به عمق ۳۰ سانتی‌متر در گذرهای ۶ متری و ۴۰ سانتی‌متر در گذرهای ۸ متری مجاز شمرده شده است.  
• ارتفاع حداقلی: در ضوابط این شهر، حداقل ارتفاع پیش‌آمدگی ۳ متر ذکر شده که با استاندارد ملی ۳.۵ متری در تضاد است. این مغایرت‌ها ممکن است ناشی از قدیمی بودن ضوابط محلی یا تفاسیر خاص منطقه‌ای باشد و متخصصان باید با احتیاط با آن برخورد کنند.  

جدول تطبیقی ضوابط پیش‌آمدگی در کلان‌شهرها

برای ارائه یک دید کلی و کاربردی، اطلاعات فوق در جدول زیر خلاصه شده است. این جدول به معماران، سازندگان و دانشجویان اجازه می‌دهد تا به سرعت تفاوت‌های کلیدی میان شهرها را درک کنند.

شهر	حداقل عرض گذر	حداکثر عمق (گذر ۱۲ تا ۲۰ متر)	حداکثر عمق (گذر > ۲۰ متر)	حداقل ارتفاع	ضابطه پخ (تقاطع)	نکات کلیدی
استاندارد ملی	۱۲ متر	–	–	۳.۵ متر	–	چارچوب پایه برای تمام شهرها.
تهران	۱۲ متر	۸۰ سانتی‌متر	۱۲۰ سانتی‌متر	۳.۵ متر	۱۵۰ سانتی‌متر	در بزرگراه‌ها ممنوع است.
اصفهان	۱۲ متر	۸۰ سانتی‌متر	۱۰۰ سانتی‌متر	۳.۵ / ۴.۰ متر	متغیر	در محورهای تاریخی ممنوع است.
مشهد	۱۲ متر	منوط به تأیید کمیته	منوط به تأیید کمیته	۳.۵ متر	منوط به تأیید کمیته	تمرکز بر تأیید زیبایی‌شناختی.
تبریز	۶ متر	۴۰ سانتی‌متر (در گذر ۸ متری)	۱۲۰ سانتی‌متر (در گذر > ۱۰ متر)	۳.۰ متر	متغیر	با حداقل‌های ملی مغایرت دارد.

۴. ابعاد فنی و اجرایی: از نقشه تا سازه

فراتر از الزامات قانونی، اجرای موفق یک پیش‌آمدگی نیازمند در نظر گرفتن دقیق ملاحظات سازه‌ای، معماری و مالی است. تصمیمات اتخاذ شده در این مرحله، تأثیر مستقیمی بر ایمنی، زیبایی و هزینه نهایی پروژه دارد.

چالش‌های سازه‌ای و روش‌های اجرا

کنسول‌ها به دلیل ماهیت طره‌ای خود، از آسیب‌پذیرترین بخش‌های سازه در برابر بارهای وارده، به‌ویژه نیروهای زلزله، محسوب می‌شوند. کنترل خیز (تغییر شکل عمودی)، مدیریت لنگرهای خمشی منفی در تکیه‌گاه و طراحی اتصالات مقاوم به سازه اصلی، از مهم‌ترین چالش‌های مهندسی هستند. روش‌های مختلفی برای اجرای کنسول در سازه‌های فولادی و بتنی وجود دارد که هر یک مزایا و معایب خود را دارند :  

• اتصال گیردار مستقیم: از نظر معماری، نمایی تمیز و بدون عناصر اضافی ایجاد می‌کند اما لنگرهای خمشی بزرگی را به ستون‌ها منتقل کرده و ممکن است غیراقتصادی باشد.
• استفاده از دستک قطری: از نظر سازه‌ای بسیار کارآمد است و نیروها را به شکل بهینه‌ای منتقل می‌کند، اما از نظر معماری ممکن است محدودیت ایجاد کند.
• روش‌های دیگر: روش‌هایی مانند دستک K یا اتصال خورجینی نیز بسته به شرایط پروژه مورد استفاده قرار می‌گیرند.  

انتخاب روش اجرا صرفاً یک تصمیم فنی نیست، بلکه نتیجه یک موازنه میان اهداف معمار (زیبایی و کاربری) و اولویت‌های مهندس سازه (ایمنی و اقتصاد) است. این تعامل باید در مراحل اولیه طراحی صورت گیرد تا از دوباره‌کاری‌های پرهزینه جلوگیری شود.

ملاحظات معماری و افزایش ارزش ملک

از دیدگاه معماری، کنسول ابزاری قدرتمند برای دستیابی به دو هدف اصلی است:

1. افزایش فضای مفید: پیش‌آمدگی مستقیماً به مساحت قابل فروش یا قابل استفاده واحدها می‌افزاید و ارزش اقتصادی ملک را بالا می‌برد.  
2. غنای بصری نما: کنسول‌ها با ایجاد عمق، سایه‌روشن و شکستن یکنواختی سطوح صاف، به نما پویایی و جذابیت می‌بخشند. این عنصر امکان طراحی بالکن، تراس و فضاهای نیمه‌باز را فراهم می‌کند که کیفیت زندگی ساکنان را بهبود می‌بخشد.  

نحوه محاسبه در زیربنا و عوارض شهرداری

یک تصور اشتباه رایج این است که فضای حاصل از کنسول، «فضای رایگان» است. این تصور کاملاً نادرست است. بر اساس ضوابط شهرداری‌ها، مساحت افقی پیش‌آمدگی به طور کامل به سطح اشغال آن طبقه اضافه شده و جزو زیربنای کل ساختمان (تراکم ساختمانی) محاسبه می‌گردد. در نتیجه، این فضا مشمول پرداخت عوارض ساختمانی مربوطه خواهد بود.  

۵. پیامدهای شهری: تأثیر پیش‌آمدگی بر سیمای شهر و حقوق شهروندی

تأثیر پیش‌آمدگی‌ها فراتر از یک ساختمان منفرد است. مجموع این عناصر در طول یک خیابان، شخصیت و کیفیت فضای عمومی را شکل می‌دهد. در واقع، ضوابط پیش‌آمدگی ابزاری برای «ریزپهپهنه‌بندی» بعد عمودی خیابان هستند و تجربه زیسته شهروندان را عمیقاً تحت تأثیر قرار می‌دهند.

جنبه‌های مثبت (فرصت‌ها)

• غنای بصری و پویایی جداره‌ها: کنسول‌های خوش‌طرح می‌توانند با ایجاد ریتم و تنوع، از نماهای تخت و کسل‌کننده جلوگیری کرده و به خلق یک جداره شهری سه‌بعدی و جذاب کمک کنند.  
• ایجاد فضاهای شهری خرد: پیش‌آمدگی‌ها با ایجاد سرپناه در بالای پیاده‌رو، از عابران در برابر آفتاب و باران محافظت کرده و کیفیت تجربه پیاده‌روی را ارتقا می‌دهند. این فضاها می‌توانند به مکان‌هایی برای تعاملات اجتماعی خرد تبدیل شوند.  

جنبه‌های منفی (چالش‌ها)

• آشفتگی بصری و ناهماهنگی: در غیاب قوانین منسجم یا نظارت ناکافی، رقابت ساختمان‌ها برای پیشروی بیشتر می‌تواند به آشفتگی بصری، ناهماهنگی در خط آسمان و تخریب سیمای شهری منجر شود.  
• تعدی به حقوق عمومی: پیش‌آمدگی‌های بیش از حد یا با ارتفاع کم، حق شهروندان برای دسترسی به آسمان باز، نور طبیعی و احساس گشودگی فضا را نقض می‌کنند. این امر می‌تواند فضایی تنگ، تاریک و ناامن برای عابران ایجاد کند.  
• خطرات ایمنی: کنسول‌هایی که به درستی طراحی، اجرا یا نگهداری نشوند، می‌توانند خطرات جدی برای ایمنی عمومی ایجاد کنند. همچنین این عناصر ممکن است دید رانندگان را در تقاطع‌ها محدود کرده و ایمنی ترافیک را به خطر اندازند.

قوانین یکنواخت پیش‌آمدگی در طول یک معبر، عملاً یک «خط بنای طبقات بالا» ایجاد می‌کنند. این خط فرضی، عرض و میزان محصوریت خیابان را از دید یک عابر پیاده تعریف می‌کند. بنابراین، شهرداری‌ها با تنظیم این ضوابط، آگاهانه یا ناآگاهانه، در حال طراحی تجربه روانی و حسی فضاهای عمومی خود هستند. این نگاه، بحث را از سطح انطباق صرف با قانون، به سطح تحلیل استراتژی‌های طراحی شهری ارتقا می‌دهد.

۶. نتیجه‌گیری و توصیه‌های کاربردی برای متخصصان

تحلیل ضوابط پیش‌آمدگی ساختمان در شهرهای ایران نشان‌دهنده یک سیستم قانونی چندلایه و پیچیده است که در تلاش برای ایجاد توازن میان منافع خصوصی و عمومی است. در سطح ملی، مقررات با رویکردی ایمنی‌محور، حداقل‌هایی را تعیین می‌کنند، در حالی که در سطح محلی، شهرداری‌ها بر اساس اولویت‌های خود (از حفظ تاریخ تا کنترل زیبایی‌شناسی) جزئیات را مشخص می‌نمایند. این تفاوت‌ها، به‌ویژه میان کلان‌شهرها، چشمگیر است و لزوم آگاهی دقیق از قوانین محلی را برای فعالان حوزه ساخت‌وساز دوچندان می‌کند.

نقشه راه انطباق برای طراحان و سازندگان

برای اطمینان از انطباق کامل پروژه با قوانین و جلوگیری از مشکلات حقوقی و مالی، دنبال کردن یک نقشه راه مشخص ضروری است:

1. استعلام اولیه از شهرداری: اولین و مهم‌ترین گام، مراجعه به شهرداری منطقه مربوطه و دریافت آخرین نسخه از ضوابط طرح تفصیلی و دستور نقشه برای ملک مورد نظر است. قوانین شهری پویا هستند و اتکا به اطلاعات قدیمی می‌تواند منجر به تخلف شود.
2. مطالعه همزمان مقررات ملی و ضوابط محلی: طراحی نهایی باید الزامات هر دو سطح قانونی را برآورده سازد. در صورت وجود هرگونه مغایرت، همواره سخت‌گیرانه‌ترین ضابطه ملاک عمل خواهد بود.
3. هماهنگی تیم طراحی: همکاری نزدیک و از ابتدای فرآیند طراحی میان معمار و مهندس سازه، برای تلفیق اهداف زیبایی‌شناختی با واقعیت‌های سازه‌ای و اقتصادی، حیاتی است.

نگاه به آینده: فراتر از حداکثرسازی متراژ

در نهایت، لازم است که رویکرد به مقوله پیش‌آمدگی از یک نگاه صرفاً کمی (چند سانتی‌متر می‌توان پیشروی کرد؟) به یک رویکرد کیفی تغییر یابد. رویکرد شهرداری مشهد در استفاده از «کمیته نما» و تأکید بر هماهنگی با بافت، هرچند چالش‌های اجرایی خود را دارد، اما نشان‌دهنده حرکتی به سمت اولویت‌بخشی به کیفیت سیمای شهری است. آینده شهرسازی ایران نیازمند قوانینی است که نه‌تنها مرزهای پیشروی را مشخص کنند، بلکه سازندگان را به خلق فضاهای شهری منسجم، زیبا و پایدار تشویق نمایند؛ فضاهایی که در آن پیش‌آمدگی هر ساختمان، به جای آنکه عنصری منفرد و متضاد باشد، نتی در یک سمفونی هماهنگ شهری باشد.